Seksueel grensoverschrijdend gedrag: hoe zorg je voor anderen?

Seksueel grensoverschrijdend gedrag gaat niet alleen over geslachtsgemeenschap maar ook over kussen, aanraken of het geven van ongewenste seksuele opmerkingen. Er zijn verschillende criteria om rekening mee te houden. Zoals: is er wederzijdse toestemming? Wordt er niemand onder druk gezet? Is iedereen nog in staat om toe te stemmen?

De campagne van Sensoa moedigt mensen aan om in te grijpen als ze iets zien gebeuren als ‘omstander’. Er zijn ‘vijf’ manieren, de vijf A’s, om te reageren.

Uiteraard, met telkens de raad om jezelf niet in gevaar te brengen.

• Anderen betrekken:
  Roep de hulp in van anderen, bijvoorbeeld een vriend(in), iemand van het personeel, iemand met autoriteit of de hulpdiensten ....
• Afleiding creëren:
  Stel een vraag. Vraag bijvoorbeeld de weg naar het toilet of informeer hoe laat het is. Doe alsof je de persoon die wordt lastiggevallen, kent en begin over iets alledaags.
• Afzonderen:
  Haal de persoon die het gedrag ondergaat weg uit de situatie. Dat kan door jezelf fysiek tussen hen in te zetten of door één van de betrokken personen (eventueel met een smoesje) mee te nemen naar een andere plaats.
• Aanspreken:
  Spreek de betrokken personen rechtstreeks aan. Vraag aan de persoon die het gedrag ondergaat of alles oké is. Als je voelt dat het kan, spreek dan ook de persoon die het gedrag stelt aan.
• Aanwezig blijven:
  Als je op het moment zelf niet echt iets kan doen of je voelt je niet goed op je gemak, kan je altijd in de buurt blijven en nadien een steun zijn voor de persoon die wordt lastiggevallen.

Als omstander kan je het gedrag stopzetten, escalatie vermijden en het slachtoffer ondersteuning bieden, wat de gevolgen voor slachtoffers op zowel korte als lange termijn kan verbeteren. Daarnaast kan je zorgen voor sociale verandering door aan te geven dat het gedrag niet gewenst, maar ook door te tonen dat ingrijpen een goede reactie is.

Iedereen heeft de verantwoordelijkheid om mee in te staan voor een veilige omgeving.

Seksueel grensoverschrijdend gedrag is immers nooit oké!

Onze jeugdwerking Krunsj draagt veiligheid hoog in het vaandel en verwerkt omgaan met seksueel grensoverschrijdend gedrag in hun cursussen voor animatoren. Zo werken ze met het Sensoa Vlaggensysteem en de toolbox ‘(N)iets mis mee’?

Ze hebben ook twee aanspreekpunten integriteit (API’s) die een gepaste opleiding volgden.

Lees meer over de 5 A’s en bekijk de getuigenissenfilmpjes op #WijGrijpenIn.

• Zorgcentra na Seksueel Geweld: enkele ziekenhuizen hebben speciale diensten waar een slachtoffer van seksueel geweld dag en nacht terecht kan. Ze bieden medische en psychologische zorg en kunnen je helpen om een klacht neer te leggen en je letsels op te volgen.
• Tele-onthaal is er als je nood hebt aan een gratis, anoniem gesprek. Tele-onthaal is 24/24 en 7/7 beschikbaar om te bellen. Je kan ook chatten binnen bepaalde openingsuren.
• 1712 is een hulplijn voor iedereen die te maken krijgt met geweld. Je kan anoniem en gratis je verhaal doen door te bellen, mailen of chatten.
• Awel is er speciaal voor kinderen en jongeren. Je kan gratis en anoniem bellen, mailen of chatten.
• nupraatikerover.be is er voor kinderen en jongeren die te maken krijgen met geweld. Je kan gratis en anoniem chatten.