Wat doen hormoonverstoorders met je lichaam?
Hormoonverstoorders kunnen onder andere een invloed hebben op de vruchtbaarheid, de ontwikkeling van kinderen en het risico op bepaalde aandoeningen, zoals sommige vormen van kanker.
Dat betekent niet dat je meteen gezondheidsproblemen krijgt wanneer je ermee in contact komt. Het risico neemt vooral toe wanneer je gedurende lange tijd regelmatig aan deze stoffen wordt blootgesteld.
Waar kom je hormoonverstoorders tegen?
Je kunt op verschillende manieren in contact komen met hormoonverstoorders: via de lucht die je inademt, via voeding, via de huid en tijdens de zwangerschap zelfs via de placenta. Je vindt ze onder meer terug in: schoonmaakmiddelen, pesticiden, verzorgingsproducten, voedselverpakkingen, bepaalde kunststoffen, textiel en meubels.
Met andere woorden: zowel in de keuken, badkamer, tuin als kleerkast kunnen we ermee in aanraking komen. Kleine aanpassingen maken een groot verschil. De overheid controleert producten en beperkt het gebruik van schadelijke stoffen waar mogelijk. Toch blijven er onzekerheden bestaan over de effecten van sommige stoffen en combinaties van stoffen. Daarom geldt het voorzorgsprincipe: blootstelling beperken waar mogelijk.
Met onderstaande tips kun je zelf eenvoudig aan de slag.
In de keuken
- Kies vaker voor verse en weinig bewerkte voeding. Bewerkt voedsel bevat vaak meer ongewenste stoffen en komt bovendien vaker in contact met verpakkingsmateriaal.
- Verwarm geen voedsel in plastic bakjes. Door warmte kunnen bepaalde stoffen vrijkomen uit het plastic.
- Vermijd beschadigde of oververhitte pannen met een anti-aanbaklaag.
- Was en schil groenten en fruit grondig om resten van pesticiden te verwijderen.
- Kies waar mogelijk voor biologische producten.
In de kleerkast
- Was nieuwe kleding vóór je ze draagt, zeker kleding die rechtstreeks op de huid komt, zoals ondergoed en T-shirts. Dit is extra belangrijk voor kledij van zwangere vrouwen, baby’s en kinderen.
- Behandel waterdichte kleding en schoenen buiten en laat ze goed verluchten, zodat eventuele chemicaliën en geuren verdwijnen.
- Geef de voorkeur aan natuurlijke stoffen zoals wol, biokatoen, hennep en linnen.
In de badkamer
- Beperk het gebruik van producten die op je huid, nagels en haar blijven zitten: cosmetica, lotions, haarverf, parfum, nagellak .... Vervang ze zo veel mogelijk door producten met het EU Ecolabel. Hetzelfde geldt voor producten zoals shampoo, douchegel en zonnecrème.
- Kies bij voorkeur voor ongeparfumeerde producten. Als je toch parfum wilt gebruiken, spuit het dan liever op je kleren dan op je huid.
- Bescherm jezelf tegen de zon, want het voordeel van zonnecrème en schaduw wegen op tegen mogelijke schadelijke stoffen in de producten. Vraag raad aan je apotheker over neutrale zonnecrèmes.
- Wees niet bang van fluor. Zolang je de tandpasta niet inslikt, is fluor niet schadelijk voor je gezondheid.
In de speelkamer
- Koop speelgoed dat voldoet aan de Europese veiligheidsnormen en voorzien is van een CE-markering. Let op met speelgoed van buiten Europa, bijvoorbeeld bij online aankopen of zeer oud plastic speelgoed. Europese normen beperken hormoonverstoorders en andere schadelijke stoffen. Een fabrikant van speelgoed verklaart dat hij aan alle Europese veiligheidseisen voldoet door een CE-markering aan te brengen op het speelgoed.
- Spoel nieuw speelgoed met warm water voordat je kind ermee speelt, vooral speelgoed dat kinderen in hun mond steken.
In je huis
- Zorg voor verse lucht in je woning, zeker na aankoop van nieuw textiel of meubels.
- Was je nieuwe lakens voor gebruik.
Bij het schoonmaken
- Vermijd luchtverfrissers of geurkaarsen, ze verspreiden chemische stoffen in de lucht. Verlucht liever als je een onaangename geur opmerkt.
- Gebruik liever geen bleekmiddel. Dit product is bijtend en schadelijk.
- Vervang wasverzachter door een scheutje azijn, het heeft hetzelfde effect zonder geurstoffen achter te laten.
- Kies voor ecologische schoonmaakproducten: die zijn zachter voor het milieu en je gezondheid. Je kunt ook zelf een afwasmiddel maken, met soda, natriumbicarbonaat en warm water.
In je tuin
- Gebruik geen pesticiden of chemische onkruidverdelgers. Kies biologische of natuurlijke alternatieven.
- Let op met eieren van je eigen kippen. Als er dioxines in de grond aanwezig zijn, kunnen kippen die binnenkrijgen via bodemdeeltjes.
Dit artikel werd samengesteld op basis van informatie van Gezondheidsmakers en het Departement Zorg.
Meer info: www.departementzorg.be/hormoonverstoorders
